TÉCNICAS DE GRAVACIÓN DE GUITARRA CLÁSICA III: EDICIÓN DE SON

TÉCNICAS DE GRABACIÓN DE GUITARRA CLÁSICA III: EDICIÓN DE SONIDO

CLASSICAL GUITAR RECORDING TECHNIQUES III: SOUND EDITION

— Novidades
— Novedades
— News

Neste artigo propóñense unha serie de reflexións sobre edición de son.

En este artículo se proponen una serie de reflexiones sobre edición de sonido.

This article presents a series of proposals on sound editing.

En todas as gravacións, sempre hai un certo nivel de edición, desde a elección das mellores tomas á correción de pequenos erros. É un mundo de posibilidades enormes, aínda que no mundo da música clásica hai certas técnicas que teñen máis aceptación que outras. Tratarei brevemente algunhas cuestións desde o punto de vista específico da guitarra clásica:

- Ecualización: nunca debe usarse para reparar erros na colocación dos micros, o resultado non vai ser satisfactorio. Debe aplicarse con moita moderación. Ollo cos preset que veñen en moitas aplicacións, están pensados para mesturas nas que hai moitos instrumentos e son na maioría dos casos excesivamente invasivas. Hai un truco que pode ensinarnos moito sobre cómo funciona o espectro de frecuencias no caso da guitarra. Algúns ecualizadores teñen a opción de activar un filtro tipo campá, poñelo en modo solo e poder escoitar soamente o rango de frecuencia seleccionado. Un consello: probade a ir deslizando esa campá por todo o espectro de frecuencias e estudar as características tímbricas asociadas: poderedes tirar as vosas propias conclusións sobre onde está o son embarrado, de “caixa”, o carácter brillante ou en que frecuencias se concentran a maioría dos ruídos de “trasteo”.

En todas las grabaciones siempre hay un cierto nivel de edición, desde la selección de las mejores tomas hasta la corrección de pequeños errores. Es un mundo de enormes posibilidades, aunque en el ámbito de la música clásica algunas técnicas están más aceptadas que otras. Abordaré brevemente algunas cuestiones desde la perspectiva específica de la guitarra clásica:

Ecualización: nunca debe utilizarse para corregir errores en la colocación del micrófono, ya que el resultado no será satisfactorio. Debe aplicarse con mucha moderación. Hay que tener cuidado con los preajustes que vienen con muchas aplicaciones, ya que están diseñados para mezclas con muchos instrumentos y, en la mayoría de los casos, son excesivamente invasivos. Hay un truco que nos puede enseñar mucho sobre cómo funciona el espectro de frecuencias en el caso de la guitarra. Algunos ecualizadores tienen la opción de activar un filtro de campana, ponerlo en modo solo y escuchar solo el rango de frecuencias seleccionado. Un consejo: prueba a deslizar ese filtro de campana por todo el espectro de frecuencias y estudia las características tímbricas asociadas: podrás sacar tus propias conclusiones sobre dónde se encuentra el sonido turbio y «encajonado», el carácter brillante o en qué frecuencias se concentra la mayor parte del «ruido de trasteo».

In all recordings there is always a certain level of editing, from selecting the best takes to correcting minor errors. It is a world of enormous possibilities, although in the world of classical music certain techniques are more widely accepted than others. I will briefly address some issues from the specific perspective of the classical guitar:

- Equalisation: it should never be used to fix mistakes in microphone placement; the result will not be satisfactory. It should be applied with great moderation. Be wary of the presets that come with many applications; they are designed for mixes with many instruments and are, in most cases, excessively invasive. There's a trick that can teach us a lot about how the frequency spectrum works in the case of the guitar. Some equalizers have the option to activate a bell filter, put it in solo mode and listen only to the selected frequency range. A tip: try sliding that bell filter across the entire frequency spectrum and studying the associated timbral characteristics: you can draw your own conclusions about where the muddy, “boxy” sound is, the bright character, or which frequencies most of the “fret noise” is concentrated on.

Exemplo de interface de audio
Exemplo de filtro de campá en modo solo
Ejemplo de filtro de campana en modo solo
Bell filter in Solo mode

- Compresión: normalmente dise que non se debe usar nunha gravación de música clásica porque destrúe os rangos dinámicos dunha interpretación e isto é certo, sobre todo se se aplica cos mesmos parámetros dunha produción pop. Pero aplicada con moita moderación pode ser unha ferramenta interesante para igualar sinais de enerxías moi diferentes (por exemplo nun dúo de guitarra e cello) ou de xeito creativo aplicada a un só dos canais estéreo pode facer unha gravación de guitarra a solo moito máis intelixible.

- Reverberación: usada de forma moi xenerosa en moitas gravacións, é moi fácil pasarse e crear un resultado final que pareza recrear unha catedral gótica. Recordade que a reverberación é un dos parámetros que máis información proporciona ao oínte sobre un espazo determinado (tamaño da sala, distancia, materiais de paredes e chan). Polo tanto tamén debe ser realista co espazo no que estades tocando, especialmente se estades gravando un vídeo.

Se a sala na que tocades é moi pequena e a rever real se cola no voso audio, xa temos unha información incrustada no audio que vai ser contradictoria coa rever artificial engadida. Se a sala é grande, tipo auditorio, hai que telo en conta para que a engadida coincida na medida do posible e que non cree efectos non desexados. Para os audios desta web hai unha rever engadida que ten unha duración de 1.60 segundos aproximadamente. Foi mesturada co audio orixinal nunha proporción de 70% (orixinal) e 30% (rever engadida) e soe ser de tipo “plate”. Moitas app permiten limitar as frecuencias nas que se aplica a rever: eu acostumo cortala por debaixo de 200 Hz e por enriba dos 10000 Hz para evitar darlle demasiado protagonismo a certos ruídos intrínsecos á interpretación.

- Limitador: é unha ferramenta importante para masterizar o resultado final. Para explicalo de xeito simple, os niveis de saída dun audio que vai ser publicado nunha plataforma deben adecuarse aos estándares que pide esa plataforma. Unha busca rápida en Google pode darvos datos concretos das pequenas diferenzas entre as máis empregadas. Se o noso audio está máis alto ou máis baixo que eses estándares, modifícase de xeito automático e perdemos o control sobre o resultado publicado (e moi posiblemente non imos quedar moi satisfeitos). Unha vez que todo o traballo de edición estea rematado, unha limitación controlada pode axudarnos a chegar a un nivel de saída estándar e que os cambios das plataformas sexan mínimos e imperceptibles.

E recordade que todas as operacións de edición que fagamos van afectar tamén ao ruído que se nos colou na fonte orixinal. Operacións como engadir reverberación ou ecualizar poden potenciar enormemente estes pequenos defectos orixinais ata molestar enormemente. Ás veces é desconcertante detectar fallos, ruídos non desexados ou efectos pouco naturais cando xa estamos rematando o proceso de edición da nosa gravación. En moitos casos, eses problemas xa estaban desde o comezo e os efectos só os multiplican. É por iso que recomendo tanto dedicar tempo e probas á elección da sala e do equipo co que imos realizar a nosa gravación.

- Compresión: normalmente se dice que no debe utilizarse en una grabación de música clásica porque destruye el rango dinámico de una interpretación, y esto es cierto, especialmente si se aplica con los mismos parámetros que en una producción pop. Pero cuando se aplica con mucha moderación, puede ser una herramienta interesante para nivelar señales de energías muy diferentes (por ejemplo, en un dúo de guitarra y violonchelo) o aplicada de forma creativa a uno solo de los canales estéreo, puede hacer que una grabación de guitarra solista sea mucho más inteligible.

- Reverberación: se utiliza con mucha generosidad en muchas grabaciones, pero es muy fácil excederse y crear un resultado final que suena como si se tratara de una catedral gótica. Recuerda que la reverberación es uno de los parámetros que más información proporciona al oyente sobre un espacio concreto (tamaño de la sala, distancia, materiales de las paredes y el suelo). Por lo tanto, también debe ser realista para el espacio en el que estás tocando, especialmente si estás grabando un vídeo.

Si la sala en la que estás tocando es muy pequeña y la reverberación real se filtra en tu audio, ya tenemos información incrustada en el audio que entrará en contradicción con la reverberación artificial añadida. Si la sala es grande, como un auditorio, esto debe tenerse en cuenta para que la reverberación añadida coincida lo máximo posible y no cree efectos no deseados. Para el audio de este sitio web, se utiliza una reverberación añadida que tiene una duración aproximada de 1,60 segundos. Se mezcló con el audio original en una proporción de 70 % (original) y 30 % (reverberación añadida) y suena como un tipo «plate». Muchas aplicaciones permiten limitar las frecuencias a las que se aplica la reverberación: yo suelo cortarla por debajo de 200 Hz y por encima de 10 000 Hz para evitar dar demasiado protagonismo a ciertos ruidos intrínsecos a la interpretación.

- Limitador: es una herramienta importante para dominar el resultado final. En pocas palabras, los niveles de salida de una pista de audio que se va a publicar en una plataforma deben ajustarse a los estándares exigidos por dicha plataforma. Una rápida búsqueda en Google puede proporcionarte datos específicos sobre las pequeñas diferencias entre los más utilizados. Si nuestro audio es más alto o más bajo que esos estándares, se ajustará automáticamente y perderemos el control sobre el resultado publicado (y es muy probable que no nos guste). Una vez finalizado todo el trabajo de edición, la limitación controlada puede ayudarnos a alcanzar un nivel de salida estándar, garantizando que los cambios realizados por las plataformas sean mínimos e imperceptibles.

Y recordad que todas las operaciones de edición que realicemos afectarán al ruido que se coló en la fuente original. Operaciones como añadir reverberación o ecualizar pueden amplificar enormemente estos pequeños defectos originales hasta el punto de resultar extremadamente molestos. A veces resulta desconcertante detectar fallos, ruidos no deseados o efectos poco naturales cuando ya estamos al final del proceso de edición de nuestra grabación. En muchos casos, estos problemas ya estaban ahí desde el principio, y los efectos solo los multiplican. Por eso recomiendo encarecidamente dedicar tiempo y pruebas a elegir la sala y el equipo con el que vamos a realizar nuestra grabación.

- Compression: it is normally said that it should not be used on a classical music recording because it destroys the dynamic range of a performance, and this is true, especially if it is applied with the same parameters as a pop production. But when applied with great moderation, it can be an interesting tool for levelling signals of very different energies. (for example in a guitar and cello duo) or applied creatively to just one of the stereo channels it can make a solo guitar recording much more intelligible.

- Reverb: used very generously in many recordings, it's very easy to overdo and create a final result that sounds like it's recreating a gothic cathedral. Remember that reverb is one of the parameters that gives the listener the most information about a particular space (room size, distance, wall and floor materials). Therefore, it should also be realistic for the space you are playing in, especially if you are recording a video.

If the room you're playing in is very small and the real reverb leaks into your audio, we already have information embedded in the audio that will contradict the artificial reverb added. If the room is large, like an auditorium, this must be taken into account so that the added reverb matches as closely as possible and doesn't create unwanted effects. For the audio on this website, an added reverb is used which has a duration of approximately 1.60 seconds. It was mixed with the original audio in a ratio of 70% (original) and 30% (added reverb) and sounds like a ‘plate’ type. Many apps allow you to limit the frequencies to which the reverb is applied: I usually cut it below 200 Hz and above 10,000 Hz to avoid giving too much prominence to certain noises intrinsic to the performance.

- Limiter: this is an important tool for mastering the final result. To put it simply, the output levels of an audio track that is going to be published on a platform must conform to the standards required by that platform. A quick Google search can give you specific data on the small differences between the most commonly used ones. If our audio is louder or quieter than those standards, it will be automatically adjusted and we lose control over the published result (and we're very unlikely to be happy with it). Once all the editing work is finished, controlled limiting can help us to reach a standard output level, ensuring that the changes made by the platforms are minimal and imperceptible.

And remember that all the editing operations we carry out will also affect the noise that crept into the original source. Operations such as adding reverb or equalising can greatly amplify these small original defects to the point of being extremely annoying. Sometimes it's disconcerting to detect flaws, unwanted noises or unnatural effects when we're already at the end of the editing process for our recording. In many cases, these problems were already there from the start, and the effects only multiply them. That's why I strongly recommend dedicating time and testing to choosing the room and equipment with which we are going to carry out our recording.

Exemplo de interface de audio
Áreas de frecuencia e a súa relación co timbre
Áreas de frecuencia y su relación con el timbre
Frequency areas related to timbre effects